Duygudurum Bozuklukları

Depresyon, bir kişinin duygusal, düşünsel ve fiziksel açıdan günlük işlevselliğini ciddi şekilde etkileyen karmaşık bir ruh sağlığı durumudur. Uzun süreli üzüntü, umutsuzluk hissi, enerji eksikliği, uyku ve iştah değişiklikleri, motivasyon kaybı ve sosyal hayattan uzaklaşma gibi belirtiler görülebilir. Bu belirtiler en az iki hafta sürebilir ve yaşam kalitesini belirgin biçimde düşürür. Her bireyde belirtiler farklı şekillerde ve yoğunlukta ortaya çıkar, bu yüzden kişiye özgü bir değerlendirme gerekir.

Yaşam kalitesini yükseltmek için kanıtlanmış çeşitli stratejiler vardır. Psikoterapi (özellikle bilişsel davranışçı terapi), ilaç tedavisi ile kombine edildiğinde belirtilerde belirgin iyileşme sağlar. Ayrıca düzenli egzersiz, uyku düzeni, sağlıklı beslenme ve sosyal destek gibi yaşam tarzı değişiklikleri stres yanıtını azaltır, enerji seviyelerini iyileştirir ve günlük işlevselliği artırır. Mindfulness ve stres yönetimi teknikleri, duygusal tetikleyicileri fark etmeyi ve başa çıkma kapasitesini güçlendirmeyi destekler.

Kendi kendine bakım, depresyonla mücadelede önemli bir adım olabilir. Düzenli uyku, dengeli beslenme, küçük adımlarla başlayıp düzenli egzersiz yapmak enerji düzeyini artırır. Ayrıca duyguları yazıya dökmek, güvenilir bir arkadaş veya ailesiyle konuşmak ve profesyonel destek aramayı geciktirmemek faydalıdır. Kötüleşme belirtileri arasında artan umutsuzluk, yoğun suçluluk duyguları, düşünce veya intihara yönelim, günlük işlevsellikte belirgin bozulma gibi işaretlere dikkat edin ve acil yardım istemekten çekinmeyin.

Depresyon tedavisi çoğu zaman bir ekip çalışması gerektirir. İlk adım olarak bir genel pratisyen veya psikiyatri uzmanı ile görüşmek uygun bir yönlendirme sağlar ve gerekirse sizi psikolojik danışmanlık hizmetlerine, psikoterapistlere veya psikiyatri uzmanına yönlendirir. Psikoterapi sürecinde klinik psikologlar veya ruh sağlığı çalışanları ile çalışmak, davranışsal ve düşünsel kalıpları değiştirmeye odaklanır. İlaç tedavisi gerektiğinde, bir psikiyatrist tarafından denetlenmesi ve yan etkilerin izlenmesi önemlidir.

Günlük pratikler, depresyonla mücadelede sürdürülebilir bir fark yaratabilir. Rutin oluşturmak, aynı saatlerde yatıp kalkmak ve gün içinde küçük hedefler belirlemek motivasyonu artırır. Fiziksel hareketi günlük alışkanlık haline getirmek enerjiyi yükseltir; yürüyüş, yüzme veya yoga gibi aktiviteler faydalıdır. Ayrıca açık hava için zaman ayırmak, sosyal destek almak ve hobilerle meşgul olmak zihni meşgul eder ve stres miktarını azaltır. Bir günlük tutmak, duyguları anlamlandırmaya yardımcı olur ve ilerlemeyi görsel olarak takip etmenizi sağlar.

Ergenlik dönemi biyopsychosoyal olarak karmaşık bir dönem olduğundan, depresyon ile tipik ruh hali dalgalanmaları arasındaki ayrım dikkatli bir klinik değerlendirme gerektirir. Depresyon, çoğunlukla iki hafta ya da daha uzun süren sürekli üzgünlük, ilgi kaybı ve enerji düşüklüğü gibi semptomlarla kendini gösterir; günlük işlevselliği belirgin biçimde bozabilir ve okula devam oranı, arkadaşlıklara katılım ve aile içi etkileşimde keskin düşüşlere yol açabilir. Bunların yanında kendine zarar verme düşünceleri, suçluluk veya değersizlik duyguları, uyku ve iştah bozuklukları da ortaya çıkabilir. Aile ve öğrenci hikayesi, akademik performans, sosyal etkileşimler ve stresli yaşam olayları da değerlendirilir. Bu bağlamda uzun sürmüş semptomlar, klinik mülakatlar ve gerekli ölçüm araçları (örneğin ölçekler) ile dikkatle izlenmelidir. Ergenlerde depresyon, riskli davranışlar ve madde kullanımı ile de ilişkilendirilebilir; bu nedenle ayrım netleştirmek için çok disiplinli bir yaklaşım önerilir.

Ergenlikte görülen kaygı bozukluğu, belirgin ve sürekli kaygı, endişe ve fiziksel belirtiler ile karakterizedir; bu durum günlük işlevselliği ciddi biçimde bozabilir ve belirli bir endişe türüyle sınırlı değildir. Oysa yaygın kaygı, belirli bir olay ya da durumdan bağımsız olarak daha geniş bir yelpazede sürekli kaygı hissi yaratır ve çoğu zaman “nasıl başa çıkacağım” sorusuna yanıt arayışında artan bir belirsizlikle ilişkilidir. Kaygı bozukluklarında yoğunluk ve süre, uyku bozuklukları, konsantrasyon güçlüğü ve sosyal kaçınma gibi belirtiler belirginleşir; bazı durumlarda fiziksel semptomlar (çarpıntı, terleme) belirgindir. Değerlendirme süreci, ailesel öykü, okul performansı ve sosyal işlevsellik üzerinden yürütülür; uygun tedavi yaklaşımları (psikoterapi, gerektiğinde ilaçlar) bireyselleştirilir.

Ailenin ve okulun bu dönemdeki rolü, güvenli bir iletişim iklimi oluşturmak, duygusal ifade için alan açmak ve ergenin özerkliğini desteklemek suretiyle optimize edilebilir. Ailede, aktüel duyguları yargılamadan dinlemek, eleştirel olmayan ifadelerle çatışma çözümünü öğretmek, sınırları net ve istikrarlı tutmak kritik etmenlerdir. Okul ortamında ise psikolojik sağlık hizmetlerine kolay erişim, sosyal-emotional öğrenme programlarının entegrasyonu ve öğretmenlerin farkındalık becerilerinin güçlendirilmesi gerekir. İşbirlikçi bir yaklaşımla, riskli belirtileri zamanında tespit etmek, yönlendirmeler ve güvenli destek kaynaklarına yönlendirmek, ergenin güven duygusunu pekiştirir. Aile ve okul arasındaki iletişimin koordinasyonu, erken müdahale ve bütünsel destek süreçlerini güçlendirir.

Acil müdahale gerektiren durumlar, intihar düşüncesi veya kendine zarar verme davranışlarına ilişkin açık ifadeler, ani ve ciddi ruhsal bozulmalar, aşırı intihar riski taşıyan davranışlar veya hayati tehlike oluşturan durumları kapsar. Bu tür belirtiler karşısında profesyonel yardım derhal aranmalı ve güvenli bir ortam oluşturulmalıdır. Aile ve öğretmenler, genç kişinin kendini güvende hissetmesini sağlayacak bir iletişim yaklaşımı benimsemeli; yargılamadan dinlemek, acil bir kriz planı oluşturmak ve gerektiğinde acil servislerle iletişime geçmek esastır. Ayrıca, acil olmayan durumlarda bile ruh sağlığı uzmanlarına yönlendirmek, güvenli internet ve sosyal medya kullanımı konusunda farkındalık yaratmak, destek hatlarına ulaşılabilirliği artırmak gerekir. Ergenlerin kriz anlarında yalnız bırakılmaması ve sürekli olarak iyileşme sürecine dair umut verici bir tutum sergilenmesi, müdahale sürecinin etkisini artırır.

Güçlendirici başa çıkma stratejileri, ergenin kendi deneyimini anlamlandırmasına ve stresle etkili başa çıkmasına olanak tanır. Düzenli uyku, dengeli beslenme ve fiziksel aktivite, biyopsikososyal dengeyi destekleyen temel unsurlardır. Duyguların tanınması için yazılı veya sözlü ifade, günlük tutma ve yaratıcı faaliyetler (sanat, müzik, spor) duygu düzenini güçlendirir. Mindfulness ve bilişsel davranışçı teknikler, düşünce biçimlerini yumuşatmayı ve otomatik olumsuz yargıları azaltmayı amaçlar. Sosyal destek ağına dahil olmak, güvenli arkadaşlıklar kurmak ve gerektiğinde profesyonel destek aramak, ergenlik sürecinde psikolojik sağlığın korunmasına katkıda bulunur. Ergenlerin kendi sınırlarını bilmesi ve güvenli alanlarda riskleri minimize etme becerisi, bağımsızlık kazanımını destekler.

Kaygı bozukluğu, kişinin günlük yaşamını olumsuz etkileyen, sürekli ve aşırı endişe, korku veya panik hissiyle karakterize edilen bir ruh sağlığı durumudur. Normal kaygıdan farklı olarak, kaygı bozukluğu yaşayan kişilerde bu duygular yoğun, kontrol edilemez ve orantısızdır. Birçok farklı türü bulunmakla birlikte, en yaygın olanları yaygın anksiyete bozukluğu, panik bozukluğu, sosyal anksiyete bozukluğu ve özgül fobi olarak sıralanabilir. Bu durum, bireyin iş, okul ve sosyal ilişkiler gibi hayatın çeşitli alanlarında fonksiyonel bozukluklar yaşamasına neden olabilir.

Kaygı bozukluğunun belirtileri hem fiziksel hem de psikolojik olabilir. Fiziksel belirtiler arasında kalp çarpıntısı, nefes darlığı, terleme, titreme, mide bulantısı, baş dönmesi, kas gerginliği ve uyku sorunları yer alabilir. Psikolojik belirtiler ise sürekli endişe, gerginlik, huzursuzluk, konsantrasyon güçlüğü, çabuk sinirlenme, felaket senaryoları düşünme ve sürekli “ya olursa” tarzında düşünceler şeklinde kendini gösterebilir. Bu belirtiler kişiden kişiye farklılık gösterebilir ve şiddeti de değişiklik gösterebilir.

Kaygı bozukluğu teşhisi genellikle bir ruh sağlığı uzmanı (psikiyatrist veya klinik psikolog) tarafından kapsamlı bir değerlendirme sonucunda konulur. Bu değerlendirme, kişinin yaşadığı belirtilerin detaylı bir şekilde analizi, tıbbi geçmişi, ailesel öyküsü ve psikolojik testleri içerebilir. Uzman, kişinin genel sağlık durumunu ve semptomların tıbbi bir nedene bağlı olup olmadığını belirlemek için fiziksel muayene veya laboratuvar testleri de isteyebilir. Teşhis süreci, doğru tedavi planının oluşturulması için oldukça önemlidir.

Kaygı bozukluğunun tedavisinde birçok farklı yöntem kullanılmaktadır ve tedavi planı genellikle kişinin semptomlarının şiddetine, türüne ve bireysel ihtiyaçlarına göre kişiselleştirilir. En yaygın tedavi yöntemleri arasında psikoterapi (özellikle bilişsel davranışçı terapi – BDT), ilaç tedavisi (antidepresanlar ve anksiyolitikler), yaşam tarzı değişiklikleri (düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme, yeterli uyku), meditasyon ve farkındalık teknikleri yer alır. Bazen bu yöntemlerin kombinasyonu en etkili sonucu verir. Tedavinin amacı, kaygı belirtilerini azaltmak, kişinin yaşam kalitesini artırmak ve başa çıkma becerilerini geliştirmektir.

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), kaygı bozukluğu tedavisinde en etkili ve yaygın olarak kullanılan psikoterapi yöntemlerinden biridir. BDT, kişinin kaygıya yol açan olumsuz düşünce kalıplarını ve davranışlarını tanımasına, bunlarla başa çıkma stratejileri geliştirmesine ve daha gerçekçi ve pozitif düşünceler edinmesine odaklanır. Terapide, bireylere panik atakları tetikleyen durumlarla yüzleşme, rahatlama teknikleri öğrenme ve olumsuz düşünceleri yeniden yapılandırma gibi beceriler öğretilir. BDT, bireyin kaygı düzeyini düşürmesine ve genel refahını artırmasına yardımcı olan pratik ve hedef odaklı bir yaklaşımdır.

Kayıp duygusu, bir yakınınızı, bir mesleği veya önemli bir yaşam dönüm noktasını kaybetmenin ardından hissedilen yoğun ve süreklilik gösteren bir hâldir. Belirtiler arasında sürekli yas, suçluluk ya da abluka hisleri, uyku ve iştah alışkanlıklarında değişiklikler, konsantrasyon güçlüğü, yaşam ritminde belirgin bozulmalar ve günlük aktivitelerden kaçınma sayılabilir. Bu duygular zamanla yoğunlaşabilir veya dalgalanabilir; ancak uzun süreli (haftalar veya aylar) devam ettiğinde profesyonel destek düşünülmelidir.

Yas süreci bireyden bireye değişse de sık görülen belirtiler arasında yoğun üzüntü, çöküntü hissi, yaşam anlamını yitirme, sosyal izolasyon, düşünce ve anıların sürekli akışı, uyku bozuklukları (azalan ya da aşırı uyuma), işlevsellikte belirgin düşüş bulunur. Belirtiler çoğunlukla kaybın hemen ardından başlar ve zamanla dalgalanabilir. Ancak; belirtiler haftalar içinde güçlenmeye, günlük işlevleri yerine getirmeyi imkânsız hale getirmeye başladığında, intihar düşünceleri veya kendine zarar verme eğilimleri belirmeye başladığında, veya kayıp sonrası yaşam normale dönmek konusunda güçlük yaşanıyorsa profesyonel yardım önemli bir adım olmalıdır.

Uyum sorunları, kayıp, değişim veya stresli yaşam olayları karşısında bireyin duygusal, bilişsel ve davranışsal tepkilerinin alışılmadık biçimde yoğunlaşmasıdır. Bu durumlarda kaygı, öfke, korku, suçluluk gibi duygular baskınlaşabilir ve iletişimde şiddetli çatışmalara, yanlış anlamalara ve sınırların kaybolmasına yol açabilir. Aile içi uyum sorunları, günlük rutinlerde bozulma, çocuklar veya diğer aile üyeleriyle olan etkileşimde kopukluk ve sorumluluk paylaşımında dengesizlikle belirginleşebilir. Bu süreçte açık iletişim, sınırların belirlenmesi ve gerektiğinde profesyonel destekle düzenli bir yol haritası oluşturmak önemlidir.

Profesyonel yardım, duygusal süreçlerin güvenli ve yapılandırılmış bir şekilde işlenmesini sağlar. Psikolojik danışmanlar veya psikologlar, kayıp sonrası yaşanan yoğun duyguların anlaşılmasına, baş etme stratejilerinin geliştirilmesine ve günlük işlevselliğin yeniden kazanılmasına odaklanır. Bilişsel davranışçı terapi, kısa vadeli destek programları, yas odaklı terapiler ve gerektiğinde ilaç tedavisi gibi seçenekler, kişinin durumuna göre uyarlanır. Ayrıca destek grupları ve aile danışmanlığı, yalnız olmadığınızı hissettirir, iletişimi güçlendirir ve topluluk içinde güvenli bir alan sağlar.

Kayıp ve yas süreçlerinde çeşitli kaynaklar ve destek seçenekleri mevcuttur. Bireysel terapi, aile terapisi veya çift terapisi, yasla başa çıkmada esneklik sağlar ve duygusal süreçleri yapılandırır. Kriz hatları, gece gündüz ulaşılabilir destek sunar ve acil duygusal krizlerde güvenli bir iletişim kanalı sağlar. Destek grupları, benzer deneyimleri paylaşan kişilerle empati ve deneyim paylaşımı sağlar. Ayrıca, okullar, iş yerleri ve sağlık kuruluşları tarafından sunulan psiko-eğitsiyon programları ve bağlantı hizmetleri, kayıp sonrası uyum sürecini kolaylaştırır.

Online terapi, bireylerin terapistleri ile internet üzerinden iletişim kurarak aldıkları psikolojik destek sürecidir. Bu süreç, video görüşmeleri, sesli aramalar veya yazılı mesajlaşma şeklinde olabilir. Online terapi, bireylere zaman ve mekan bağımsız bir şekilde terapi olanakları sunarak, ruhsal sağlıklarını güçlendirmelerine yardımcı olur. Küresel pandeminin de etkisiyle popülaritesi artmış ve pek çok kişi için erişilebilir hale gelmiştir.

Online terapinin, geleneksel yüz yüze terapiye göre avantajları ve dezavantajları vardır. Araştırmalar, online terapinin etkili olduğunu ve birçok kişi için uzun mesafeli terapide olduğu kadar çözümleyici olabileceğini göstermiştir. Ancak, bazı bireyler yüz yüze etkileşimi daha etkili bulabilir. Terapi türünün kişisel ihtiyaçlara ve tercih edilen iletişim tarzına bağlı olarak değerlendirilmesi önemlidir.

Online terapiye başlamak için öncelikle bir terapist bulmanız gerekmektedir. İnternet üzerinden araştırarak, lisanslı ve deneyimli terapistlerle iletişime geçebilirsiniz. Çoğu terapist, ilk görüşme için bir danışma seansı düzenlemekte ve bu sayede sizin ihtiyaçlarınıza uygun bir terapi planı oluşturulmaktadır. Online danışma platformları da bu süreçleri kolaylaştırmaktadır.

Online terapi ücretleri terapistin deneyimine, sunduğu hizmetlere ve uygulamanın bulunduğu ülkeye bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Bazı terapistler sabit bir ücret alırken, bazılarında seansa göre ücretlendirme yapılabilir. Genellikle seans fiyatları, yüz yüze terapilere kıyasla benzer aralıklar içinde ve makul seviyelerde olmaktadır; ayrıca bazı sigorta planları online terapiyi de karşılayabilmektedir.

Online terapi, gizlilik ve güvenlik açısından oldukça dikkatli bir biçimde yürütülmektedir. Terapistler, seanslar sırasında toplanan bilgilerin gizliliğini korumakla yükümlüdür. Güvenli video görüşme uygulamaları kullanarak, kişisel verilerinizi korumak için gerekli önlemler alınmaktadır. Bireylerin seans sırasında verdikleri bilgilerin terapist dışında hiç kimse ile paylaşılmamaktadır.

Panik atak, aniden gelen yoğun bir korku veya rahatsızlık atağıdır ve genellikle birkaç dakika içinde zirve noktasına ulaşır. Bedenizde sürpriz bir şekilde çarpıntı, nefes darlığı, göğüs ağrısı, terleme, titreme, baş dönmesi gibi fiziksel belirtiler ortaya çıkar. Zihinsel olarak da kontrol kaybı, ölmek üzere veya delirmek üzere hissetme, gerçeklikten kopma duygusu gibi yoğun korku yaşanabilir. Bu ataklar bazen tetikleyici bir durum olmadan bile gelebilir ve kişinin günlük yaşamında kaygıyı sürekli artırabilir, bu yüzden dikkatli değerlendirme ve uygun destek önemlidir.

Panik atağın belirtileri bir anda ve yoğun şekilde gelişir; kalp atışlarının hızlanması, göğüs ağrısı veya sıkışma hissi, nefes darlığı, boğazda tıkanma veya boğulacak gibi hissetme, terleme, titreme, sıcak/soğuk basması, baş dönmesi veya sersemlik hissi görülebilir. Ayrıca mide bulantısı, karın ağrısı, uyuşukluk veya karıncalanma, gerçeklikten kopma hissi (derealizasyon) veya kendini dışarıdan izleme hissi (depersonalizasyon) gibi duyusal ve bilişsel belirtiler de eşlik edebilir. Belirtiler genellikle 10 ila 30 dakika sürerler, ancak bazı bireylerde daha kısa veya daha uzun sürebilir.

Panik ataklarının tetikleyicileri çok çeşitlidir ve genellikle bireyin yaşam deneyimine bağlı olarak değişir. Stresli yaşam olayları, ani kaygı üretimi, yoğun fiziksel aktivite, kirlilik veya hava koşulları gibi çevresel etmenler tetikleyici olabilir. Ayrıca kafein, alkol veya belirli ilaçların aşırı kullanımı, yetersiz uyku, açık alan korkusu (akavofobi) veya sosyal kaygı bozukluğu gibi mevcut psikolojik sorunlar da atakların ortaya çıkmasına zemin hazırlayabilir. Travma geçmişi, yoğun korku veya tehdit algısı da belirgin bir tetikleyici olarak işlev görebilir.

Uzun vadeli başa çıkma stratejileri, panik ataklarının sıklığını, şiddetini ve tetikleyici etkisini azaltmaya yöneliktir. Kognitif davranışçı terapi gibi kanıtlara dayalı psikoterapi yöntemleri, olumsuz düşünce kalıplarını yeniden yapılandırmaya yardımcı olur ve atağa karşı düşünce-davranış tekrarlama stratejileri sunar. Nefes ve farkındalık teknikleri, vücudu sakinleştirerek atağın erken aşamasında semptomları bastırmaya yardımcı olur. Düzenli egzersiz, sağlıklı uyku düzeni, dengeli beslenme ve kafein/alkoldan kaçınma gibi yaşam tarzı değişiklikleri de uzun vadeli başa çıkmayı güçlendirir. Destek grupları ve aile/çevre desteği de yararlıdır. Gerektiğinde bir uzmandan ilaç tedavisi almak da değerlendirilebilir.

Eğer panik atakları sık yaşanıyor, günlük yaşamı önemli ölçüde etkiliyorsa veya ataklar arasında geçiş dönemi uzun sürüyorsa profesyonel yardım almak önemlidir. Aile bireyleri, iş hayatı ya da sosyal yaşam üzerinde olumsuz etkiler gözlemleniyorsa, güvenlik hissi azalıyor ve kişinin kendine zarar verme düşünceleri veya kontrolsüz davranışlar ortaya çıkıyorsa bir ruh sağlığı uzmanından destek alınmalıdır. Ayrıca tedaviye erken başlamak, iyileşme sürecini hızlandırır ve atakların tekrarlama riskini azaltır. Psikoterapi, gerektiğinde ilaç tedavisiyle kombinasyon halinde uygulanabilir ve çoğu birey için etkili sonuçlar sağlar.

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB), kişiyi etkileyen yıkıcı bir olayın ardından ortaya çıkan psikolojik bir rahatsızlıktır. Bu bozukluk, saldırı, kazalar, felaketler gibi travmatik deneyimlere maruz kalan bireylerde görülür. TSSB’nin belirtileri arasında sürekli rahatsız edici hatırlama, yaşam kalitesinde düşüş, uyku bozuklukları ve aşırı tetikte olma durumu yer alır. Bireyler böyle durumlarda düşüncelerini, duygularını ve davranışlarını yönetmekte zorlanabilirler.

Travma Sonrası Stres Bozukluğu’nun belirtileri genellikle üç ana başlık altında toplanır: yeniden yaşama, kaçınma ve aşırı uyanıklık. Yeniden yaşama, kişilerin travmatik olayı tekrar tekrar yaşama hissidir; sık sık kabuslar ve anıların akıllarına gelmesiyle kendini gösterir. Kaçınma ise, travma ile ilişkilendirilebilecek yerlerden, insanlardan ve duygulardan uzak durmayı içerir. Aşırı uyanıklık ise, kişinin sürekli tetikte olma hissi taşıması, uyku sorunları ve irkilme reflekslerinin artırılması gibi belirtileri içerir.

Travma Sonrası Stres Bozukluğu tedavisinde yaygın olarak yapılan yöntemler arasında psikoterapi ve ilaç tedavisi bulunur. Psikoterapi, bireyin travma ile başa çıkmasını kolaylaştırmak için sağlıklı başa çıkma mekanizmaları geliştirmesine yardımcı olur. Bilişsel davranışçı terapi (BDT) gibi teknikler sıkça tercih edilir. Ayrıca, depresyon ve anksiyete gibi belirtileri hafifletmek için antidepresan veya anksiyolitik ilaçlar sıkça kullanılabilir. Tedavi süreci kişiye özgüdür, bu nedenle bir uzmana başvurmak önemlidir.

TSSB’den iyileşme süreci kişiden kişiye değişir ve birçok faktöre bağlıdır. Bu faktörler arasında travmanın şiddeti, bireyin destek sistemi ve mevcut başa çıkma becerileri bulunur. Bazı bireyler tedaviye yanıt verir ve belirtileri hızla azaltabilirken, diğerleri daha uzun bir iyileşme süreci yaşayabilir. Genel olarak, iyileşme birkaç ay ile birkaç yıl arasında sürebilir. Süreç boyunca destek almak ve tedaviye devam etmek oldukça önemlidir.

Travma Sonrası Stres Bozukluğu, bireylerin sosyal yaşamını ciddi şekilde etkileyebilir. TSSB yaşayan kişiler, sosyal durumlarda kaygı duyma, insanlardan kaçınma ve yalnızlık hissi yaşama eğilimi gösterebilirler. Bu durum, arkadaşlık ilişkileri, aile bağları ve iş yaşamında sorunlar yaratabilir. Kişinin sosyal ve duygusal bağlantıları zayıflayabilir, bu da depresyon ve yalnızlık hissini derinleştirebilir. Bu nedenle, destek gruplarına katılmak veya bir terapistle çalışma gibi sosyal destek yöntemleri izlenmelidir.